Confesa o arquitecto Peter Eisenman, na entrevista que o xornal El País publicou o pasado sábado, co gallo da inminente inauguración de dous dos edificios que conforman a Cidade da cultura da súa autoría, en Santiago de Compostela, que é moito mellor traballar con gobernos conservadores pois “…son conscientes do valor financieiro da arquitectura e están dispostos a correr riscos porque non se sinten na obriga de xustificarse ante a cidadanía.”

Foi ao ler esa afirmación,  vindo de quen debe saber do que fala, cando me cadraron as contas do que explica, de xeito comprometido e amenísimo, Llàtzer Moix en Arquitectura milagrosa, un percorrido pola España dos gehrys, calatravas, hadides, nouveles, fosteres, isozakis…é dicir: pola febre que lle entrou a todo político que se preciara por intentar repetir nos seus dominios o fenómeno guggenheim, que tanto fixo e fai por poñer no mapa á cidade de Bilbao.

As cifras que aporta Llàtzer con respecto á Cidade da cultura, son demoledoras. Orzamento inicial: 108,2 millóns de euros, custo real unha vez rematadas as obras: 500.  Custe de mantemento anual: 60 millóns, o 30% do orzamento total da Consellería de cultura…case nada. E que ademáis a obra, impulsada polo conselleiro de cultura Pérez Varela (famoso por confundir Carmina Burana, a obra de Carl Orff, cunha tal Carmiña Burana), pretendíase como o legado de Manuel Fraga Iribarne, presidente da Xunta de Galicia entre 1990 e 2005.  O propio Don Manuel non se molesta en disimular que lle encantaría que o macroproxecto acabe levando o seu nome, nun xesto que confirma o espíritu co se proxectou a Cidade: megalomanía, desmesura, imprudencia, irresponsabilidade…e desprezo absoluto polos cartos dos contribuíntes.

Nunha entrevista onde abundan as referencias musicais (Beethoven, Bach), o que é de agradecer, Eisenman tocaba a tecla oportuna, a Cidade só podía ser posible nun lugar e nun tempo como a Santiago de Manuel Fraga, ese que gañaba eleccións unha tras outra e por maioría absoluta.

Cando chegas a Compostela desde o sur aí está,  en obras, imposible non darse conta da súa magnitude, ben visible o insigne monumento a nosa incapacidade como sociedade civil estruturada.  Como espello no que mirarnos cando dubidemos de que aínda nos queda moito que aprender.

Para traducir ao castelán ou ao portugués