Escoitando


Hoxe atopei por pura casualidade, en youtube, un vídeo deses que en realidade non é un vídeo: a alguén lle gusta unha canción e colle unha foto do disco e súbea coa música, creando un clip estático dos que tanto abundan pola rede.

A canción que atopei por casualidade escribina eu mesmo, debeu ser polo 98 ou 99, e foi incluida no segundo disco dos Liorna.  Daquela estaba eu obsesinado coa música brasileira; con Milton Nascimento, con Chico Buarque, Djavan ou con Caetano Veloso, e non paraba de escoitar os discos de Toninho Horta mentras estudaba guitarra e preparaba as oposicións a profesor de música de secundaria.

O que máis me impresionaba dos brasileiros eran as letras, que de xeito directo, cercano e sensible apareceron como unha guía no medio da noite dun escritor de cancións en crise coma min.  Pensei que se o noso país fora en verdade noso, esa sería a nosa música soul.

E menuda música.  Os que me deixaron k.o. foron os discos de Zizi Possi, sobre todo un que se chamaba “Sobre todas as coisas”, no que había unha canción para min reveladora: Corsario.

A que atopei por casualidade no youtube naceu do que aprendin daquela marabilla, que en gran parte coñecín grazas ao baixista do grupo, a Benito Miniño.  É un valse de aire tradicional con gaita (Alberto Lago), acordeón (Suso Iglesias), percusión tradicional (Carlos e Luis Lago) e voces (Montse Ogando e Begoña David), que aínda que semella non ter nada que ver co Brasil, en realidade débelle todo.

Déixovola aquí.  Agora atópolle un millón de defectos, mais eu non podo ser obxectivo.

Advertisements

Noqueados, coa boca aberta estabamos xa aos 15 segundos (!) de Art of Almost, a canción que abriu o concerto que os Wilco deron onte no Auditorio Beiramar de Vigo.  Unha marabilla. Unha banda en forma, presentando un bo disco, The Whole love, e segura de si mesma ata o punto de poñer por diante todo o catálogo: rock de raíz, pop de moitos quilates, kraut, noise, rhythm and blues e country nun envoltorio de electricidade salvaxe como banda sonora e metáfora definitiva dos tempos modernos.  Pois esa é a aportación máis orixinal dos Wilco, actualizan a tradición mediante unha linguaxe que lles é xa propia, a un tempo homenaxe e parodia das maneiras e mesmo dos tics do rock and roll: Como cando someten ao público a unha interminable serie de breaks de batería (secundados por todo quisque berrando ROCKIN´!), que se ao principio semellaba un acto de comunión roqueira (en plan U2), remataba, ao Rockin´ número vintetantos, cunha pregunta flotando no ambiente (Isto é medio de coña, non?).  Pois eu penso que efectivamente.

Eu, que ao final do concerto estaba medio mareado polo espectáculo e pola impresionante colección de guitarras desplegadas polo grupo (puiden contar tres Jazzmasters, tres Telecasters, dúas Sgs cunha pinta vintage estupenda, Danelectros simpatiquísimas, mesmo unha de dobre mástil, entre as moitas marcianadas que exhibiu Nels Cline, o guitarra solista….Martins por un tubo, buffff), fun para casa coa sensación de que os Wilco se subiran esa noite ao escenario para tocar as súas cancións e, de paso, lembrarnos as razóns que levaron ao rock and roll das profundidades da música popular dos Estados Unidos á conquista do mundo.

Unha bomba.

A estas alturas supoño que xa é de dominio público o incidente que aconteceu á saída da representación da ópera Il Barbiere di Siviglia, de Gioacchino Rossini (1792-1868), coa que se inauguraba oficialmente a tempada de abono da Real Filharmonía de Galicia, o pasado mércores.

A Curro Carreres, o director de escena, ocurréuselle poñer ao día a mensaxe da obra (o libretto de Cesare Sterbini está baseado na comedia Le Barbier de Séville ou la Précaution inutile, de Pierre-Augustin de Beaumarchais, estreada no París da Ilustración) incluíndo pancartas nas que se lían proclamas de Castelao (o famoso Mexan por nós…), do maio do ´68 ou do máis recente 15M, e o caso é que semella que o alcalde de Santiago, Gerardo Conde Roa, alí presente, convencido mesmo de que o responsable da iluminación, Baltasar Patiño, o sinalaba cun foco acusador, ofendeuse ata o punto de insultar ao técnico á saída do acto.  Aquel respondeulle e a cousa a pouco estivo de poñerse física.

A continuación viñeron as reaccións de -xusta- indignación ante o que sen dúbida non foi correcto proceder do señor Conde, quen xa pedíu disculpas mediante a maneira máis rápida de non facelo: pedindo perdón a quien se pudiera sentir ofendido, ao tempo que suliñaba que o Auditorio de Galicia non era o sitio adecuado para ese tipo de mensaxes, na liña do que tamén pensa o Concelleiro de Cultura de Compostela, Ángel Currás, quen afirmou que aquel no es el marco adecuado para este tipo de crítica social.

O caso é que a inauguración da tempada de concertos da Real Filharmonía foi noticia (e ata trending topic en twitter) alén do estrictamente musical e é precisamente no musical, máis ben na maneira pública de vivir as artes escénicas, onde está o máis interesante do asunto.  Voume explicar:

Richard Sennett en The Fall of Public Man, Nova York, 1977 (El declive del hombre público, Anagrama, 2011), establece un paralelismo entre o cambio que se produxo na vida pública a finais do século XVIII, cando, según el, a expresión natural dos sentimentos foi sepultada pola mistificación da personalidade, e o comezo do que Sennett considera a morte do home público. Imos ver un exemplo: Agora, en realidade desde mediados do século XIX, a experiencia dun concerto de música clásica vívese hacia adentro, cunha contención expresiva que mesmo é considerada desexable nos intérpretes (sería intolerábel, por exemplo, que un intérprete de frauta de bico se puxera a dar semibotes ao estilo de Carlos Núñez no medio dunha peza concertante de, digamos, Vivaldi) e o costume de non aplaudir entre os movementos dunha obra pode chegar a ser mesmo un pesadelo para calquera que queira iniciarse e non teña a sorte de contar coa axuda dalguén versado en tales misterios.  Todo iso évos máis novo do que parece.

Antes, o público podia pedir por aclamación que unha orquestra repetise un movemento enteiro dunha sinfonía, ou dun concerto, ou pedir bises á caída se unha cantante de ópera o merecía despois dunha aria especialmente inspirada.  Non había butacas no espazo que hoxe chamamos patio de butacas e alí estaban as localidades máis baratas, as que ocupaban os gondoleiros en Venecia, os artesáns en París…mais esa espontantaneidade era tamén a expresión da desconsideración social que había (había?) hacia os actores e os músicos, hacia os que participaban no negocio da interpretación, considerados máis como servintes que como seres dotados de destacadas cualidades profesionais.

Mais en 1781 a Comédie Française (onde Le Barbier de Beaumarchais se estreara en 1775) trasladouse a unha nova sala, con asentos no patio de butacas, que ademáis podían reservarse. Tratábase dun cambio decisivo posto que, desde entón, a burguesía foise convertindo no cliente principal das artes escénicas.  Por certo que moitos autores consideraron o feito unha puñalada no corazón do teatro.  Desde entón, digo, sobre todo a partires do Romanticismo, cambiaron moitas cousas; do dominio do instrumento pasouse á obsesión mística polo virtuosismo, do cuspe disparado ao patio de butacas sen butacas desde os palcos da nobreza ao silenzo valeiro das salas de concertos.  Di Richard Sennett que ese cambio é só un aspecto máis de algo que a min prodúceme inquedanza: o silenzo e a observación convertíronse nas únicas maneiras de experimentar a vida pública.

E así chegamos ao que aconteceu o mércores pasado no Auditorio de Galicia.  O señor Conde (Roa, non Almaviva) expresou espontáneamente as súas paixóns dun xeito antigo, pre-romántico, no que está clara a consideración que sinte polos que se adican ao negocio da interpretación (seica que, airado, chegou a empregar a palabra parásito):  servintes que deberían limitarse a entreter.  Mais o que todo o mundo considera imperdoable é a indignidade do seu proceder na súa condición de primeiro mandatario dunha cidade que ademáis é Santiago de Compostela.  A expresión do seu enfado, aínda que seguramente inxustificado, podería terse expresado doutro xeito mais semella que só acertadamente mediante o silenzo, un recurso máis civilizado ao tempo que un atributo da majestas.  Non foi así.

En fin, que non se enfade comigo o señor Conde (o alcalde), nin a xente do PP, por favor.  A min dame mesmo máis arrepío ver a Ángeles González Sinde, á actual Ministra de Cultura, afirmar que as touradas son arte, con ese ollar inmisericorde nesa cara tan metálica. Só quero que estas palabras (moitas, demasiadas) fiquen como recordatorio do que custa entrar no século XIX.  No XIX, si.

Hoxe tocou revisitar a súa cantata nº 147 , a famosa Herz und mund und tat und leben, estreada en Leipzig, o día da Festa da visitación de María, o 2 de xullo de 1723.

O video que vos deixo é da aria para baixo Ich will von Jesu wundern singen (Cantarei os milagres de Xesús), dirixido por Nicholaus Harnoncourt quen, en 1971, comezara co tamén director e clavinecista Gustav Leonhardt, a grabación do ciclo completo de cantatas escritas por Johann Sebastian Bach; a aventura non rematou ata 1990.

Aí tedes o goce e o  esplendor da fe luterana subida aos ceos da man dunha música increíbel.

Non sei se precisa presentación este tremendo singer songwriter, autor de clásicos populares como Volando voy ou Los delincuentes e de discos redondos (ai, as “metáforas” de cando había discos…) como Veneno, Échate un cantecito ou Está muy bien eso del cariño.  Se aínda non sabes del olliño que é un dos grandes, un dos poucos (como Bob Dylan, Leonard Cohen ou Lou Reed) que son quen de condensar nunha pílula de canción o sentimento, a xeografía e a intención dunha maneira de ser e dicir única e universal.  Leo no seu blog:  Pero ya no puedo cambiar, y me reafirmo en todo lo que me gusta y me hizo abrazar la música; el folk de Paco Ibáñez y Bob Dylan, el blues de Big Bill Broonzy, la electricidad de Hendrix, la elegancia de los Kinks, el orgullo y la genialidad de la clase obrera de los Beatles, la musicalidad de Mozart y Beethoven, los silencios de Miles, el arranque de una guitarra callejera en Sevilla, la locura de Terremoto de Jerez… Casi ná.

Kiko Veneno anda agora promocionando Dice la gente, do que vos poño La Rama de Barcelona, o single máis directo dunha colección con xoias como Campeones de la suerte ou a que lle dá o título.

Para traducir ao castelán ou ao portugués

O pasado 24 de setembro, cun repertorio baseado exclusivamente en W.A.Mozart, abríuse en Santiago, no Auditorio de Galicia, a nova programación da orquestra Real Filharmonía que dirixe Antoni Ros Marbá.

Na miña axenda apunto, entre outras datas, o 23 de decembro (a misa nº3 de Bruckner, porque é unha gran obra e porque eu teño algo especial con Bruckner…), o 13 de xaneiro (coa segunda de Brahms e o concerto para violín nº2 de Bartók) e o 20 dese mesmo mes (a terceira de Mahler).

Déixovos de mostra a Sergiu Celibidache tocando o ceo co Agnus dei da Misa nº3 de Anton Bruckner.

O pasado sábado 2 de outubro achegámonos a Coimbra (PT) para asistirmos ao primeiro dos dous concertos que o grupo irlandés U2 ofreceu naquela cidade.  Da experiencia trouxemos boas vibracións (bos músicos, mellor repertorio, espectáculo interesantísimo desde o punto de vista musicolóxico), dor de oídos (eu) e o video cast que aquí vos deixo.

Como curiosidade decirvos que o filmamos íntegramente cun iphone 4 e o editamos con imovie.

iPrégovos itolerancia, é o iprimeiro que ifacemos.

Para traducir ao castelán ou ao portugués

Páxina seguinte »